Popiersie Jana Sariusza Zamoyskiego
Popiersie Jana Sariusza Zamoyskiego (1542-1605)
Sygnowany „BRONZE GALVANIQUE CHRISTOFLE & C ᴵᴱ PARIS”
Paryż, Francja, II poł. XIX w.
Brąz
Z przodu podstawy napis: „JAN SARIUS ZAMOYSKI 1541-1605”
Jan Sariusz Zamoyski, herbu Jelita, polski magnat, hetman wielki koronny i kanclerz wielki koronny. Jeden z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych polityków Rzeczypospolitej Obojga Narodów swoich czasów. Humanista, świetnie wykształcony, po studiach w Paryżu i Padwie. Sekretarz króla Zygmunta Augusta i najbliższy doradca króla Stefana Batorego.
Znakomity strateg wojskowy. Jako hetman wielki koronny kierował zwycięskimi kampaniami wojennymi przeciw Moskwie, Habsburgom (Bitwa pod Byczyną 1588), w Mołdawii i na Wołoszczyźnie.
Świetny mówca, mecenas sztuki i literatury, autor rozpraw i pism o charakterze politycznym i dydaktycznym ( np. „O Senacie Rzymskim”).
Założyciel miasta Zamość i Akademii Zamojskiej (pierwszej w Polsce uczelni świeckiej), twórca Ordynacji Zamojskiej, która przetrwała do 1944 r.
* * *
Rzeźba powstała w II poł. XIX w., we francuskiej firmie Christofle, założonej w 1830 r. przez Charlesa Christofle’a, znanej głównie z luksusowych wyrobów srebrnych i platerów. Pierwowzorem rzeźby było popiersie z brązu autorstwa André Le Brun’a (1737-1811) nadwornego rzeźbiarza Stanisława Augusta Poniatowskiego, wykonane ok. 1783 r. na zamówienie Andrzeja Zamoyskiego.
W zbiorach Muzeum od 1953 r. Analogiczne odlewy z brązu firmy Christofle znajdują się w zbiorach Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, Zamku w Kórniku i Muzeum Narodowym w Kielcach datowany na 1858 r.
